marka hukuku

Marka Hakkı İhlali 2026 | Tecavüz Suçu, Cezası ve Hukuki Yollar

Marka Hakkı İhlali Nedir Nasıl Önlenir

Marka Hakkı İhlali 2026

Marka hakkı ihlali (tecavüzü), tescilli bir markanın sahibinden izin alınmadan ticari amaçla kullanılması, taklit edilmesi veya benzerinin oluşturulmasıdır. Türkiye’de marka hakları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile korunmaktadır.

  • Cezai yaptırım (SMK m.30): İktibas/iltibas suretiyle tecavüz — 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + adli para cezası
  • Hukuki davalar: Tespit, men, tazminat, imha, ihtiyati tedbir
  • İlk adım: İhtarname → Delil tespiti → FSHHM’de dava + Savcılığa şikâyet
  • Kritik şart: Cezai korumadan yararlanmak için markanın TÜRKPATENT’e tescilli olması zorunludur
  • E-ticaret: Platform şikâyeti + noterden e-tespit + ihtiyati tedbir
📋 İçindekiler

Marka Hakkı İhlali Nedir?

Marka hakkı ihlali (marka tecavüzü), 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında tescilli bir markanın sahibinden izin alınmadan ticari amaçla kullanılması, taklit edilmesi veya benzerinin oluşturulmasıdır. Türkiye’de marka hakkı yalnızca TÜRKPATENT nezdinde tescil yaptırılmış markalar için SMK m.30 kapsamında tam cezai korumadan yararlanır.

Marka tecavüzü; hem cezai yaptırımları (hapis ve adli para cezası) hem de hukuki yaptırımları (tazminat, men, imha) bünyesinde barındıran kapsamlı bir hukuki mekanizmadır. Bir ihlalin tespiti halinde bu yolların tek başına veya birlikte kullanılması mümkündür.

⚠️ Kritik uyarı: SMK m.30 kapsamındaki cezai koruma yalnızca tescilli markalar için geçerlidir. Tescilsiz markalar için haksız rekabet hükümleri (TTK m.54-63) çerçevesinde hukuki yola başvurulabilir; ancak bu koruma çok daha sınırlıdır.

İhlal Sayılan Fiiller (SMK m.29)

SMK m.29 uyarınca aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılmaktadır:

Tecavüz Fiili Açıklama / Örnek
İktibas (Birebir Taklit) Tescilli markayla aynı işaretin, aynı veya benzer mal/hizmetlerde kullanılması. Örn: “Nike” logosunun aynen kullanılması
İltibas (Karıştırma) Tescilli markayla karıştırılma ihtimali bulunan benzer işaretin kullanılması. Örn: “Adidas” yerine “Adibas” kullanımı
Üretim ve İmalat Tescilli markayı taşıyan ürünlerin izinsiz üretilmesi veya imalatı
Satış ve Satışa Arz Taklit ürünlerin satışa sunulması, internet üzerinden satılması
İthalat ve İhracat Taklit ürünlerin yurt içine sokulması veya yurt dışına çıkarılması
Ticari Amaçlı Bulundurma Taklit ürünlerin depoda veya işyerinde ticari amaçla depolanması
İş Evraklarında Kullanım Markayı andıran işaretin fatura, katalog, kartvizit, e-postada kullanılması
Reklam ve Pazarlamada Kullanım Yanıltıcı karşılaştırma reklamlarında, online reklamlarda (Google Ads, Meta Ads) kullanım
Alan Adı (Domain) Kullanımı Tescilli markayla aynı veya benzer alan adının tescil ettirilmesi veya kullanımı (siber işgal)
Lisans Yetkisini Aşma Marka sahibinin verdiği lisans kapsamı dışında kullanım yapılması

İktibas ve İltibas Arasındaki Fark

İktibas — Birebir Taklit
Aynısı
Tescilli markayla birebir aynı işaretin kullanılması. Benzerlik değerlendirmesine gerek yoktur; fiilin varlığı suçun oluşması için yeterlidir. En ağır tecavüz biçimidir.
İltibas — Karıştırma
Benzer
Ortalama tüketicinin markayı karıştırma ihtimalini doğuran benzer işaretin kullanılması. Fonetik, görsel veya anlamsal benzerlik incelenir. Bilirkişi raporu genellikle gerekir.

💡 Yargıtay’ın yaklaşımı: İltibas değerlendirmesinde markalar yan yana değil, ayrı ayrı ve ardışık olarak incelenir. Ortalama dikkatli tüketicinin algısı esas alınır. Markaların yalnızca benzer değil; bir bütün olarak oluşturdukları genel izlenim karşılaştırılır.

Marka Hakkına Tecavüz Suçu ve Cezası (SMK m.30)

SMK Madde 30/1 — Tam Metin

Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.

Hapis Cezası (SMK m.30/1)
1–3 Yıl
İktibas/iltibas suretiyle tecavüz. Adli para cezasıyla birlikte uygulanır. Şikâyete bağlı suç.
Adli Para Cezası
Ek Yaptırım
Hapis cezasına ek olarak belirlenen adli para cezası da uygulanır. Mahkeme takdir yetkisine sahiptir.

Suçun Özellikleri

  • Şikâyete bağlı suç: Cezai kovuşturma için tescilli marka sahibinin veya yetkili temsilcisinin şikâyeti zorunludur; şikâyet olmaksızın resen kovuşturma başlatılamaz
  • Şikâyet süresi: TCK m.73 uyarınca fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkı kullanılmalıdır
  • Kasıt unsuru: Suçun oluşması için failin bilerek ve isteyerek hareket etmesi yeterlidir; özel kast aranmaz
  • Tescil şartı: Cezai koruma yalnızca TÜRKPATENT’te tescilli markalar için geçerlidir
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Marka suçları için HAGB uygulanabilir; ancak markanın etkin kullanımına bağlı olarak değerlendirme yapılır
  • Adli para cezasına çevirme: Kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir
  • Uzlaşma: Marka hakkına tecavüz suçu uzlaşmaya tabi değildir

Diğer Marka Suçları (SMK m.30/2-3)

Suç Türü SMK Maddesi Ceza
Marka hakkını ihlal eden malları satın alma, depolama m.30/2 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + adli para
Yetkisiz marka tescili — gerçeğe aykırı belge kullanma m.30/3 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + adli para
Zorunlu lisans olmaksızın marka hakkından yararlanma m.30/4 1 yıldan 3 yıla kadar hapis + adli para
İhlal eden ürünlerin müsaderesi m.30/5 Ek tedbir — sanık veya mahkûmun elinde bulunan ürünler

Hukuki Sorumluluk ve Davalar (SMK m.29)

Cezai yolun yanı sıra marka sahibi, SMK m.29 kapsamında kapsamlı hukuki davalar açma hakkına sahiptir. Bu davalar ceza davasından bağımsız olarak yürütülebilir; ceza davası sonucundan etkilenmezler.

🔍 Tespit Davası

Fiilin marka hakkına tecavüz oluşturup oluşturmadığının tespiti. Diğer davaların ön koşulu olabilir.

🚫 Men (Durdurma) Davası

Tecavüzün derhal durdurulması ve devam etmesi ya da tekrarlanması tehlikesine karşı önlenmesi talebi.

🔄 Ref (Giderme) Davası

Tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması; yanlış beyanların düzeltilmesi.

💰 Maddi Tazminat

Fiili zarar + yoksun kalınan kâr. Mahkeme, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaati de tazminat olarak hükmedebilir.

❤️ Manevi Tazminat

Marka sahibinin itibar ve prestij kaybı. TBK m.58 koşullarında talep edilebilir.

🗑️ İmha Davası

Tecavüze konu ürünlerin ve üretim araçlarının imhası; piyasadan toplatılması.

Marka İhlalinde Ne Yapılmalıdır? — Adım Adım 2026

  • 1
    Delil Güvenliği — Anlık Tespit
    Sosyal medya, web sitesi veya e-ticaret platformundaki ihlalin kanıtlarını hemen toplayın. İnternet kaynaklı ihlaller için Noterler Birliği e-tespit aracıyla veya noter aracılığıyla zaman damgalı tespit yaptırın. Bu deliller yargılamada kuvvetli kanıt sayılır.
  • 2
    İhtarname Gönderme
    İhlal sahibine noter kanalıyla resmi ihtarname gönderilir. İhtarname; tecavüzün durdurulması, ürünlerin toplatılması ve tazminat taleplerini içermelidir. İyi niyetli ihlaller için bu aşama bazen yeterli olabilir; aynı zamanda hukuki süreçte ihlalin bildirme tarihi açısından önem taşır.
  • 3
    Platform Şikâyeti (E-Ticaret / Sosyal Medya)
    Tescil belgesiyle Trendyol, Amazon, Hepsiburada, N11 veya ilgili sosyal medya platformuna marka ihlali şikâyeti yapın. Çoğu platform 24–72 saat içinde listeyi kaldırır veya hesabı askıya alır.
  • 4
    İhtiyati Tedbir Talebi
    Acil durumlarda mahkemeden dava açmadan önce de ihtiyati tedbir kararı talep edilebilir. Tedbir kararıyla ihlal daha davayı beklemeksizin durdurulabilir; ürünlere el konulabilir.
  • 5
    Hukuki Dava — FSH Mahkemesi
    Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde tecavüzün tespiti, men, tazminat ve imha davaları açılır. Dava dilekçesinde tecavüzün kapsamı, zararın boyutu ve deliller eksiksiz sunulmalıdır.
  • 6
    Ceza Şikâyeti — Savcılık
    Eş zamanlı olarak veya ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyette bulunulur. Cezai süreç; savcı soruşturması, iddianame, yargılama ve mahkûmiyet aşamalarından oluşur. Şikâyet süresi 6 aydır.

Marka hakkı ihlaline uğradıysanız zaman kaybetmeden Av. Atakan AYLAR’dan destek alın.

📞 0541 723 85 52 — Ücretsiz Ön Değerlendirme İçin Arayın

İhtarname Nasıl Gönderilir?

İhtarname, noter aracılığıyla gönderilen ve hukuki geçerliliği olan resmi bir bildirimdir. Marka ihlali sürecinde ihtarname hem karşı tarafı haberdar etmek hem de ispat yükü açısından kritik bir fonksiyon üstlenir.

İhtarname İçeriğinde Bulunması Gerekenler

  • Tescilli markanın bilgileri (tescil no, sınıflar, tescil tarihi)
  • Tespit edilen ihlalin ayrıntılı açıklaması (tarih, yer, kanal)
  • İhlalin derhal durdurulması talebi
  • Talep edilen süre (örn: 7 gün içinde)
  • Süre aşılması halinde hukuki ve cezai yollara başvurulacağının bildirimi
  • Varsa tazminat talebinin ön bildirimi

✅ İhtarname gönderimi, tecavüzün bildirim tarihini belgeleyerek ilerleyen süreçte zamanaşımı hesaplamalarında ve kötüniyet tespitinde önemli rol oynar. İhtarnameye yanıt verilmemesi mahkemede aleyhe delil olarak değerlendirilebilir.

Delil Tespiti Nasıl Yapılır?

Marka ihlalinin boyutlarını belgelemek ve ileride açılacak davalarda kullanmak üzere delil tespiti yaptırılması kritik önem taşır.

Delil Tespiti Yöntemleri

  • Noterler Birliği e-Tespit: Noterler Birliği e-tespit aracı üzerinden internet ortamındaki ihlallerin zaman damgalı olarak tespiti — mahkemede kuvvetli delil sayılır
  • Mahkeme Yoluyla Delil Tespiti: Fiziksel ihlallerde (sahte ürün deposu, işyeri) mahkemeden delil tespiti kararı alınarak bilirkişiyle keşif yapılır
  • Gümrük El Koymasi: Taklit ürünlerin ithalat/ihracat sırasında gümrükte durdurulması için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na başvurulabilir
  • Fiziksel Kanıtlar: Taklit ürün örnekleri, ambalaj, fatura, katalog ve sözleşme belgeleri
  • Sosyal Medya Ekran Görüntüleri: URL ve tarih bilgisi görünecek şekilde noter onaylı ekran görüntüleri

⚠️ Dijital deliller hızla silinebilir. İhlali fark ettiğiniz anda, karşı tarafı haberdar etmeden önce delil tespiti yaptırmanız son derece önemlidir.

İhtiyati Tedbir

Marka ihlali davalarında ihtiyati tedbir, dava sonuçlanmadan önce zararın büyümesini engellemek amacıyla mahkemeden talep edilen acil önlemdir.

  • Dava açmadan önce de ihtiyati tedbir kararı alınabilir
  • İhlal eden ürünlerin toplatılması ve imhası talep edilebilir
  • İhlal eden kişinin faaliyetinin geçici olarak durdurulması sağlanabilir
  • Gümrükte bekleyen taklit ürünlere el konulması talep edilebilir
  • Mahkeme, teminat karşılığında karşı tarafı duymadan da tedbire karar verebilir (acil durumlarda)

Yetkili Mahkeme

Dava Türü Görevli Mahkeme Yetki
Hukuki davalar (tazminat, men, imha) Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Davacının veya davalının yerleşim yeri, fiilin gerçekleştiği yer
FSHHM bulunmayan iller Asliye Hukuk Mahkemesi —
Ceza davası Asliye Ceza Mahkemesi Suçun işlendiği yer
İhtiyati tedbir (acil) Davaya bakan mahkeme veya sulh hukuk Acil durumlarda herhangi bir sulh hukuk mahkemesi

💡 Türkiye’de FSH Mahkemeleri başlıca İstanbul, Ankara ve İzmir’de bulunmaktadır. Diğer illerde bu şehirlerin mahkemelerine başvurulur. Yetki itirazının önlenmesi için yetkili mahkemenin başından doğru tespit edilmesi kritik önem taşır.

E-Ticarette Marka İhlali — 2026

E-ticaret platformları ve sosyal medya, marka ihlallerinin en hızlı yayıldığı alanların başında gelmektedir. Trendyol, Amazon, Hepsiburada, N11, Etsy ve diğer platformlardaki ihlaller için özel bir strateji gereklidir.

Sık Karşılaşılan E-ticaret İhlalleri

  • Sahte veya taklit ürünlerin marka adıyla listelenmesi
  • Resmi satıcı olmaksızın tescilli markanın başlık/açıklamada kullanılması
  • Google Ads’de rakibin marka adının anahtar kelime olarak kullanılması
  • Sosyal medya hesabında resmi yetkili gibi görünerek satış yapılması
  • Alan adında tescilli markanın kullanılması (siber işgal)

E-ticarette Hızlı Aksiyon Adımları

  1. Platform şikâyeti: Tescil belgesiyle platformun marka koruma portalına şikâyet (çoğu platform 24–72 saatte aksiyon alır)
  2. Noterler Birliği e-tespit: Listeleme ve ihlali zaman damgalı olarak tespit ettirin
  3. İhtiyati tedbir: Platform şikâyeti yetersiz kalırsa mahkemeden erişim engeli veya içerik kaldırma tedbiri talep edin
  4. Savcılığa şikâyet: Ticari boyutu olan sistematik sahtecilik faaliyetleri için cezai şikâyet

Tescilsiz Marka Korunabilir Mi?

Koruma Türü Tescilli Marka Tescilsiz Marka
SMK m.30 Cezai Koruma ✅ Tam koruma (1–3 yıl hapis) ❌ Yok
Haksız Rekabet (TTK m.54-63) ✅ Ek güvence ✅ Sınırlı koruma mevcut
Delil Yükü Tescil belgesi yeterli Uzun süreli kullanım ispatı gerekli
E-Ticaret Platform Şikâyeti ✅ Hızlı aksiyon Genellikle reddedilir
Uluslararası Koruma ✅ Madrid Protokolü ile genişletilebilir ❌ Yok

🚨 Tescilsiz markanızı kullanan bir rakibe karşı yalnızca haksız rekabet hükümleriyle çok sınırlı koruma mümkündür. Tam hukuki ve cezai güvence için markanızı en kısa sürede marka tescil başvurusu yaparak TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirin.

Yargıtay Kararları

Yargıtay CGK — K.2020/444

Marka hakkına tecavüz fiili; bir markanın sahibi olmaksızın veyahut marka sahibinin yasal ve usule uygun izni olmaksızın ilgili markanın kullanılması olarak tanımlanmıştır. Suçun oluşması için kullanımın ticari amaçlı olması yeterlidir.

Yargıtay — Tek Oyuncak Kararı

Tek adet taklit oyuncak üzerinde dahi marka hakkını ihlal suçunun oluşabileceğine hükmedilmiştir. Ticari amaçlılık koşulunun tespitinde ürün sayısından çok ihlalin niteliği ve koşulları gözetilir.

Yargıtay — Müsadere Kararı

Marka hakkını ihlal suçunda taklit ürünlerin müsaderesine karar verilebilir. Müsadere kararı ceza mahkûmiyetiyle birlikte verilebileceği gibi suça konu eşya açısından ayrıca da uygulanabilir.

Yargıtay — İnternette Marka Suçu

Facebook, Instagram ve online alışveriş siteleri üzerinden işlenen marka suçlarında savcılık, şikâyet başvurusu üzerine derhal açık kaynak araştırması yaparak ihlali tespit edebilir. İnternet ortamındaki marka tecavüzleri için delil tespitinin şikâyet öncesinde yaptırılması önerilir.

Yargıtay — İltibas Tespiti

İltibas suretiyle marka hakkına tecavüz suçunda benzerlik tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekebilir. Markaların fonetik, görsel ve anlamsal benzerliği birlikte değerlendirilir; yalnızca genel izlenim karşılaştırılır.

Yargıtay — Tescil İlkesi

SMK m.30 kapsamındaki cezai koruma yalnızca TÜRKPATENT nezdinde tescilli markalar için geçerlidir. Tescilsiz markaların haksız şekilde kullanılması bu hüküm kapsamında değil, haksız rekabet hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Marka hakkı ihlali nedir?
Marka hakkı ihlali (tecavüzü), tescilli bir markanın sahibinden izin alınmadan ticari amaçla kullanılması, taklit edilmesi veya benzerinin oluşturulmasıdır. SMK m.30 kapsamında hem cezai (1–3 yıl hapis) hem de hukuki (tazminat, men, imha) yaptırımlara tabidir.
Marka hakkına tecavüz cezası nedir?
SMK m.30/1 uyarınca marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten, satan, ithal eden, depolayan veya nakleden kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır. Şikâyete bağlı suçtur; şikâyet süresi 6 aydır.
Marka ihlalinde ne yapılmalıdır?
Önce dijital deliller e-tespit yoluyla güvence altına alınmalı, ardından noter kanalıyla ihtarname gönderilmelidir. Eş zamanlı olarak platform şikâyeti yapılabilir. FSHHM’de tespit, men ve tazminat davası açılabilir. Cezai yol için Cumhuriyet Savcılığı’na 6 ay içinde şikâyette bulunulmalıdır.
Marka ihlali davasında hangi mahkeme görevlidir?
Hukuki davalar Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi‘nde, ceza davaları Asliye Ceza Mahkemesi‘nde görülür. FSHHM bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Davacı, davalının veya kendi yerleşim yerindeki mahkemede dava açabilir.
Tescilsiz markaya tecavüz davası açılabilir mi?
Cezai yaptırımlar açısından hayır — SMK m.30 yalnızca tescilli markaları korur. Ancak tescilsiz markalar haksız rekabet hükümleri (TTK m.54-63) çerçevesinde hukuki yollarla korunabilir. Bu koruma tescilli markaya göre çok daha sınırlıdır; ispat yükü de başvuru sahibine aittir.
İktibas ve iltibas arasındaki fark nedir?
İktibas, tescilli markayla birebir aynı işaretin kullanılmasıdır — en ağır tecavüz biçimidir. İltibas ise ortalama tüketicinin markayı karıştırma ihtimalini doğuran benzer işaretin kullanılmasıdır. İltibas tespitinde fonetik, görsel ve anlamsal benzerlik incelenir; genellikle bilirkişi raporu gerekir.
E-ticarette marka ihlali nasıl önlenir?
Tescil belgesiyle Trendyol, Amazon, Hepsiburada gibi platformların marka koruma portalına şikâyet yapılabilir; çoğu platform 24–72 saatte aksiyon alır. Sosyal medya ihlalleri için Noterler Birliği e-tespit aracıyla delil güvence altına alınır, ardından platform şikâyeti ve mahkeme yoluna başvurulur.
Marka ihlalinde tazminat hesabı nasıl yapılır?
SMK m.29 uyarınca marka sahibi; fiili zararını, yoksun kaldığı kârı ve davalının elde ettiği ya da elde etmesi mümkün olan menfaatin karşılığını tazminat olarak talep edebilir. Bunun yanı sıra manevi tazminat da talep edilebilir. Tazminat miktarı genellikle bilirkişi raporu ve mahkeme takdiriyle belirlenir.
Marka ihlali şikâyet süresi ne kadardır?
Cezai şikâyet için TCK m.73 uyarınca fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet Savcılığı’na şikâyette bulunulması gerekmektedir. Bu süre kaçırılırsa cezai yol kapanır; ancak hukuki davalar için daha uzun süre (genel zamanaşımı) uygulanır.

Marka Vekili ve Avukat Atakan AYLAR

✅ Avukat Marka Vekili Av. Atakan AYLAR
Marka Vekilliği Sicil No: 2890
Avukatlık Sicil No: 40239 Ankara Barosu
✅ İletişim 0541 723 85 52
✅ Mail bilgi@aylarpatent.com
author-avatar

Av. Atakan AYLAR

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden derece ile mezun olan Av. Atakan Aylar, Ankara Barosu'nda tamamladığı stajının ardından Ankara'da avukatlık kariyerine başlamıştır. Ticaret hukuku, aile hukuku, ceza hukuku ve iş hukuku alanlarında uzmanlaşan Aylar, aynı zamanda Türk Patent ve Marka Kurumu'nda işlem yapmaya yetkili bir Marka Vekilidir. Müvekkillerine etkili ve çözüm odaklı hizmet sunmayı ilke edinmiş olan Av. Atakan Aylar, güncel hukuki dinamiklere hakimiyeti ve profesyonel yaklaşımıyla Ankara’daki ofisinde hizmet vermeye devam etmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir